Eğitimcilerimizden Makaleler

DİL, BAZEN GÜL EDER, BAZEN KÜL EDER.

Çok geniş anlamıyla dil, duygu, düşünce ve güdüleri  doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak bildirmeye yarayan herhangi bir anlatım aracıdır.  Bu tanım bütün canlıların kendi aralarındaki bildirişimlerle ilgili işaret sistemlerini olduğu kadar insanlar tarafından doğanın ve eşyanın ortak kalıplar halinde manalandırılması olgularını da kapsamaktadır. Doğal iletişim aracıdır.

 Jest (hareket),konuşma (ses) ve yazı (işaret) bunlar insan dilinin üç ayrı görüntüsüdür.

Biz bugün gönüller yapan ve gönüller yıkan dilden yani kullandığımız lisandan bahsedeceğiz. İnsanoğlu ne çekerse dilinden çekermiş.  Ama yazdıklarından dolayı sıkıntıya düşenlerde yok değil hani. Bazen insanların sınırı ve siniri zorlanınca elim vakaların olduğu dünyamızda dilin rolü önemlidir. Dil üstüne o kadar şey söylenmiş ki.

Diline hâkim olmak-Dilini iyi kullanmak-Tatlı dilli olmak-Dilini yutmak-Dilsiz şeytan - Adamda bir karış dil var-Dilini koparmak-Diliyle sokmak-Dilin kemiği yok-Dili varmamak-Dilinin altında bir şey var-Dilinde tüy bitmek-Diline dolamak-Dile düşmek-Dil dökmek-Dili tutulmak-Dillere destan olmak-Sivri dilli olmak-Dil yarası-Dili varmamak-Dili olsa da söylese-Dilinden çekmek-Dil uzatmak-Dili açılmak-Dile kolay-Dile gelmek …..bu örnekler uzayıp gider.

Kemiği olmayan dilimizi kullanıp, bir de dilimiz açılınca, dil uzatmadığımız, dilimize doladığımız kimse kalmaz alimallah. Bazen sivri dilli, bazen tatlı dilli olur, bazen birilerinin dilini koparırız nedense. Ama bazen de bir şeyi elde etmek için ne diller dökeriz, dile geliriz. Eğer işimizi birileri yapmazsa ne mümkün dilimizden kurtulması.

Dillere destan tarihi eserlerimiz dile gelse de bize anlatsa, dilsiz kalmış o eserler, Türk nesline ne güzellikler tattırdık, ne erenler, ne gönül dostları çatımız altında hoş sedalar bıraktı derler herhalde.

Şu çevreyi rant için yok eden, ormanları yakan,  doğal güzellikleri harap edenleri ikaz etmekten dillerimizde tüy bitti de onlar kimseleri tınlamadı bile. Bazen dilimiz tutuldu felaketleri gördükçe. Ne diyeceğimizi bilemiyoruz, o akla hayale gelmeyen cinayetlere, çocuklarımıza zaman zaman uygulanan şiddete, tacizlere, canavarca tutumlara, trafik kazalarındaki toplu katliamlara karşı. Bu manzaraları yaratanlara karşı dilsiz şeytan olmayalım lütfen, bir şeyler diyelim, bir şeyler söyleyelim dilimiz döndüğünce.

Ülkemde olup bitenlere dilim varmıyor ama birileri acaba bize tuzak mı kurdular? Bazıları dillerinin altında başka bir şeyler saklıyor da biz mi anlamıyoruz acaba? Maalesef Türkçe konuşuyorlar ama sanki uzaylı gibiler. Aslında anlıyoruz onları, fakat “acaba böyle mi demek istedi” diyerek bir hafta düşünüyoruz. Artık kendi neslimizi bile tercümanla anlıyoruz. Dilim varmıyor ama bu güzelim insanlarımız, dilini iyi kullananlar tarafından iyi kandırılıyor desem yalan da sayılmaz. Okuyanlar bunları yazdığım için acaba bana kızarıyorlar mı bilemem? İnşallah dile düşmeyiz. Biz kimseyi dilimizle sokmayız. Öyle bir marifetimiz hiç olmadı ve olmasın. Çünkü olayları doğru anlatmak, doğru yorumlamak, faydalı işlere imza atmak, huzurun, sevginin adresini vermek asıl gayemizdir.

Niyetleri ortaya koyan ve anlatan dildir. Dil, hem beynin hem de gönlün aracıdır. Duygularımı ifade eden bu yazımı yazarken beden dili kullanmıyorum. Sadece parmaklarım işe yarıyor. Yalnız bu makalenin içeriğini bir topluluğa anlatırken beni izleseniz ne demek istediğim daha net olarak anlaşılır. Dil, bazen tatsızlık yapar ama bazen de iyi tat alır nefis yemeklerden.

Kısacası gönüller yıkan değil gönüller yapan dilimiz olsun.

Sinirlendiren değil eğlendiren dilimiz olsun.

Neşe saçan, muhabbeti bal eden, dost meclisine huzur veren, kulaklarımızın pasını silen bülbül gibi şakıyan ama her şeyden evvel her şeyi tarafsız, dosdoğru anlatan dilimiz olsun da ortamı geren, insanları sizden uzaklaştıran, kutuplara ayıran, yalan söyleyen, tehlike saçan, insanları kandıran diliniz olmasın.

Dille yapılan bir spor duymadım. Ama dil karıştığı zaman spor da karışır. Spor bedenle yapılır ama beden dili de kullanılmaz. Kullanırsanız kart görürsünüz.

Keşkeler ve acabalara yer vermemeniz için mutlak suretle “tatlı dil “kullanın.

Ayarı olmayan saat randevulara geciktirir, treni kaçırtabilir. Ayarsız ve dengesiz dil ise huzuru kaçırabilir. Öyleyse saatinizi ve dilinizi iyi ayarlayın.

Arızalanan her eşyanın bazen tamirle arızası giderilebilir ancak dil yarasının açacağı arızaları gidermek mümkün olmayabilir. Öyleyse dili uzun olmayalım. Samimi, önyargısız, doğru-dürüst, sevecen, olumlu, ılımlı, kibar bir de ilimli olunca sorun olur mu ki?

Diksiyon kursları vardır güzel cümleleri nasıl kuracağınızı öğretir. Ama bizim aradığımız ise aslında kalpleri güzel niyetlerle dolduracak kurslara ihtiyaç var. Böyle bir kurs var mı bilemem ama iyi ilişkilerin olduğu ve değerlerin korunduğu toplumlarda bu sorun yaşanmaz. Siyasi değil insani dil kullandığınızda yeryüzünde gönlüne giremediğiniz hiç kimse kalmayacaktır.

Ne dilinizin altında bir şey olsun,  ne dile düşün, ne de kimseye dilini yutturmayın.

Güzellikleri yaratmada dillere düşmeye var mısınız?

Diliniz sizi kül etmesin, ama her bahçede açan gül etsin.

Unutmayın ki;

“DİL, AĞIZDA DURAN SİHİRLİ OK.

SİNİRLE GERİLİR YAYI DA YOK.”

İhsan KOÇ

                                      Pendik 700.Yıl İlköğretim Okulu Müdürü  

Eklenen yazılar